Jacob van Artevelde

Standbeeld van Jacob van Artevelde 

Rond 1600 richtte men op de Vrijdagsmarkt een standbeeld op voor keizer Karel V, dit ter gelegenheid van de blijde inkomst van de aartshertogen Albrecht en Isabella.

Reconstructie
Reconstructie

Het was een vergulden houten beeld en het werd regelmatig beklad vanwege het slechte imago dat de keizer in Gent, zijn geboortestad, had nagelaten.

Door verrotting verloor het in 1662 zijn hoofd en een nieuwe versie werd in 1717 geveld door een storm. Het standbeeld werd hersteld en in 1775 een derde keer vervangen, om in 1792 definitief te verdwijnen tijdens de Franse veldtocht in de Nederlanden. Op 13 november 1792 nadat de Fransen de stad Gent waren binnen getrokken heeft men het standbeeld van keizer Karel V neergetrokken. Het waren Franse republikeinen geholpen door Gentse sans-culotten die het beeld met de hulp van een tuig bespannen door 8 paarden, naar beneden trokken.

Reconstructie
Reconstructie

Twee jaar later werd op het voetstuk een houten beeld van de Vrijheid geplaatst. Dit beeld had een heel kort bestaan. Vervolgens werd een departementale kolom met een houten beeld van Bellone opgericht.Bellone is een figuur in de Romeinse mythologie en wordt soms beschouwd als de vrouw, soms als de zus van Mars , maar ze belichaamt meer de verschrikkingen van oorlog dan de heroïsche aspecten ervan.

Op 8 december 1801 rukte een storm het beeld van de kolom. In 1808 was de kolom in slechte toestand en werd ze afgebroken.

Pas in het begin van de negentiende eeuw betuigden de historici en de letterkundigen belangstelling voor de figuur van Jacob van Artevelde. In 1845 had J. Van Caeneghem een borstbeeld van Jacob van Artevelde, een creatie van F. De Vigne, geschonken aan de stad Gent. In de historische stoet die Gent doortrok in 1849 reed een praalwagen met een standbeeld van Van Artevelde.

Op 23 juli 1859 besloot de gemeenteraad op de Vrijdagmarkt een standbeeld van Jacob Van Artevelde op te richten. Men moet weten dat er in Gent in die tijd nog geen standbeelden aan te treffen waren!

In het bijzijn van koning Leopold I werd op 14 september 1863 het bronzen standbeeld van Jacob van Artevelde ingehuldigd. Als Vlaams volksleider werd hij de "Wijze Man" genoemd, voor de echte Gentenaar was hij "Tsok". Het kunstwerk is 4.70 meter hoog en het voetstuk 6.50 meter hoog.

Reconstructie
Reconstructie

Het voetstuk is versierd met de wapens van de gilden uit de 14e eeuw en drie taferelen die aan verdragen herinneren die "Tsok" heeft gesloten nl. tussen Gent, Brugge en Ieper, tussen Gent en Engeland en tussen Vlaanderen, Brabant en Henegouwen. Het is een creatie van de Gentse beeldhouwer Pieter de Vigne-Quoy (1812-1877). Het werd gegoten in Brussel. Oorspronkelijk stonden op de hoeken van het voetstuk vier leeuwen.

E. De Keyser